Werken boer-burger-allianties?

Posted on Wednesday, 16 March, 2011 by

0


Deze discussie van mijn hand verscheen -in verkorte vorm- op Boerderij.nl.

Resultados da pesquisa de http://www.agf.nl/nieuws/2010/0518/herbert.jpg no Google

‘Nieuwe allianties’, boer-burgerinitiatieven, community supported agriculture: de dure woorden zijn niet van de lucht. Maar werkt het ook? En zijn sympathieke initiatieven op te schalen, of moet dat juist níet? Een discussie.

Hoe krijgen we een groter aandeel van de uitgegeven voedseleuro bij de boer? In vorige discussies kwam die prangende vraag regelmatig terug. Met enkele mogelijke antwoorden: door regulering (zie discussie melkmarkt), door differentiatie (zie oa discussie tussensegment), door grotere transparantie (zie discussie transparantie). Een ander mogelijk antwoord dat de laatste tijd in de belangstelling staat, is: kortere ketens, met name direct contact van producent met consument. In de reacties van de vorige discussie kwamen spontaan dusdanig interessante bijdragen langs, dat ze hier tot eigen onderwerp zijn gepromoveerd.

Leo vd Bergh plaatste de boer-burger allianties in context:

“Al in de jaren zeventig waren er fruittelers die vruchtbomen ter adoptie aan burgers aanboden, later kwamen er ook adoptiekippen. Bij maneges kennen we al jaren de verzorgpaarden en er bestaan veebedrijven waar koeien en varkens geknuffeld kunnen worden. Maar dat zie ik niet als een redelijke mogelijkheid voor bedrijven van enige omvang. Aan de andere kant zijn er de vrijwilligers die de boer helpen met landschapsonderhoud, zoals wilgen knotten, heggen snoeien en sloten schonen. En niet te vergeten de weidevogelbeschermers, die helaas dikwijls meer stuk maken dan ons lief zou moeten zijn. Ik zie wél een mooie taak voor burgers bij het in maiskiemolie dompelen van ganzeneieren in het voorjaar, maar ik ben bang dat dit weer op allerlei bureaucratische problemen zal stuiten. Echt werk kun je niet aan ze overlaten, al zou dat beslist voor heel veel stadsmensen louterend zijn!”

Koetje Boe, melkveehouder in Noord-Nederland, gaat een hele stap verder. Per mail stuurde hij me zijn idee voor een natuur- / productievereniging:

Wie zou in 2010 durven te voorspellen dat boeren en burgers zich samen gaan inzetten om de eigen natuur én (gezins)landbouwbedrijven te gaan behouden? De diverse, ruim 20, natuurverenigingen zijn een coalitie aangegaan, uit protest over wat zij het afbraakbeleid van het nieuwe kabinet noemen. Organisaties die miljoenen leden en donateurs aan zich hebben verbonden. Waarom dan niet een landelijk netwerk (vereniging, stichting) opzetten van intensieve veehouders, akkerbouwers, melkveehouders en tuinbouw met een eigen, uitgebreid voedingspakket, dat in de supermarkt komt te liggen? Deze boeren gaan nauw met elkaar samenwerken; de veehouders betrekken alleen veevoer van de aangesloten akkerbouwers, deze op hun beurt nemen mest weer af van de veehouders. Biologisch mag, maar moet geen vereiste worden. Alle bedrijven in dit verband gaan zich optimaal inzetten voor de natuur, en durven vergaande aanpassingen door te voeren in de bedrijfsopzet. Burgers kunnen lid/donateur worden en betalen contributie. Verder ondersteunen ze de boeren die hier bij zijn aangesloten door hun producten te kopen.

Vechtdalproducten
Het hierboven geschetste idee blijkt al te bestaan, al is het niet landelijk. Zes jaar geleden bedachten een aantal veehouders dat het goed voor hun Overijsselse Vechtdal zou zijn als het hele traject van land tot klant daar zou plaatsvinden. Samen met akkerbouwers en wat subsidie begonnen ze met Vechtdalvlees. Zowel de boeren als de slagerijen en restaurants waren enthousiast. Bij varkensvlees kwam rundvlees, al snel volgden boter, kaas en eieren, en daarna groente, wijn, bier, jam, honing en nog meer. Inmiddels zijn 25 tot 30 bedrijven aangesloten. VechtdalProducten zijn verkrijgbaar bij slagerijen en horecabedrijven, bij supermarkten in het Vechtdal en bij de boerderijwinkels van deelnemende boerderijen. Er is samenwerking met VVV, recreatie- en horecabedrijven, maar ook met natuur- en landschapsorganisaties. Zo participeren Landschap Overijssel, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten in het VechtdalProducten-concept.

De Vechtdal-producenten hebben allemaal al hun eigen afzet elders geregeld, het aandeel dat via Vechtdal gaat is klein. Distributie en logistiek is een enorme hobbel. Grotere afnemers als zorginstellingen of het provinciehuis willen één besteladres, één factuur en één vast aflevermoment. Het valt niet mee om daarover overeenstemming te krijgen met producenten. Wij hebben tot nu toe alleen een pr en makelaarsrol, de producenten doen zelf de deals. Voor een deel van de afleveringen wordt samengewerkt met een delicatessenzaak uit Zwolle. Via internet of sociale media wordt nog niet veel gedaan. De natuurdiensten die betrokken boeren leveren, worden niet anders beloond dan elders met onder meer akkerrandregelingen. Het doel is het Vechtdal mooi houden, met elke hap een beter landschap. Vechtdal gaat nu een professionaliseringslag maken, weer met een subsidie.

Internet
Red Overall uit Rotterdam ziet een rol voor internet, en eventueel buiten de supermarkt om:

“Bouw een community op internet met voldoende burgers en zorg voor 1. vertrouwen en 2. gemak en 3. duurzaam geteeld en getransporteerd voedsel. Op internet gaat het om vertrouwen, dat kan alleen opgebouwd worden door regelmatig contact via content (veel schrijfwerk) op internet en – en dat is nou zo mooi aan boerenbedrijven – zo nu en dan op de boerderij, waar alles is te voelen en te zien.”

Raspberry Maxx
Raspberry Maxx heeft de kansen van Internet al in de portemonnee gevoeld. Sinds kerst zijn al ongeveer 500 ‘prepaid-pakketten’ van €25 aan frambozen en -producten verkocht. Dus nú geld voor de oogst van zomer 2011! Carlo en Henny Bergeijk hebben de pr-taken verdeeld: zij twittert, maar als ik bel geeft ze haar man, want ‘hij kan het goed vertellen’. Carlo vind ‘consument’ maar een raar woord: “Wie is dat, ‘de consument’? Ik ken helemaal geen consument. Ik ken wel veel mensen, en ik vertel wat ik graag doe, namelijk frambozen telen. Veel mensen vinden dat leuk, en dan kopen ze onze frambozen. Al sinds het begin, acht jaar geleden, bouwen we heel bewust veel ontmoetingen met mensen in: door op de markt in Amsterdam te staan, via rondleidingen, een terras. We zijn er dan ook wel heel druk mee.
Twitter is niet alleen om in contact te blijven met klanten. Afgelopen zomer liet een afnemer ze onverhoeds zitten met een partij van 300 kg frambozen. Via Twitter dook iemand op die ze graag wilde hebben. Toch een paar duizend euro.”

Landelijke beweging, of 1.000 bloemen bloeien?
Een bedrijf afstemmen op boer-burgerallianties ligt niet iedereen. De succesvolle ondernemers worden gedreven door een sterke waardenset en minder door economisch gewin. Ze nemen het stuur in handen en maken zich niet afhankelijk van marktkrachten waar ze geen invloed op hebben. Ze krijgen veel waardering van hun klanten, maar daar staat tegenover dat ze steeds voor hen klaar moeten staan.

Er zijn inmiddels honderden sympathieke kleinschalige initiatieven op boer-burgerallianties. Is het mogelijk dit op te schalen naar een landelijke beweging, misschien zoals Koetje Boe voorstelt? Of is het juist een kwestie van “laat 1000 bloemen bloeien”?

Vraag:

Moeten boer-burgerallianties aansluiten op de meer reguliere marketing en distributie, of juist niet?

  • Boer burger allianties gaan pas interessant worden als het een landelijke beweging wordt, en via de supermarkten.
  • Boer burger allianties moet je helemaal niet willen opschalen, dan haal je de ziel er uit. “Laat 1000 bloemen bloeien”, oftewel, een veelvoud van allerlei diverse kleine initiatieven.
peiling

resultaat 16 maart

Posted in: Uncategorized