Lokaal

Posted on Wednesday, 16 March, 2011 by

0


Ik was op bezoek in Tanzania. Langs de asfaltbaan die dwars over de savanne Nairobi in Kenya en Arusha in Tanzania verbindt, ligt deze markt. Hier moesten we zijn volgens de buschauffeur, en we werden prompt uit de bus gezet. We maakten een rondje over de markt, langs de groente op kleedjes en in wasteilen, via de veemarkt en de slachterij naar de slager.

This slideshow requires JavaScript.

De stoffige markt had een rijke variatie aan producten… fruit, groenten, veevoer, gebruiksartikelen. Alles kwam uit de buurt, en te zien aan de kopers zou het ook allemaal in de buurt opgegeten of gebruikt worden. Alleen de berg kleurige plastic slippers kwam van elders. Zelfs de zeep werd lokaal gemaakt; ruwe blokjes waarvan kleur, vorm en geur aan klei deed denken.


Nederlandse vrienden van ons wonen op de berg Mount Meru op de achtergrond. Voor hun drukke gezin kiezen ze toch eerder geurig doucheschuim dan kleizeep, en de stadse supermarkt biedt veel meer gemak. De supermarkt is de Shoprite, een zuidafrikaanse keten. Melk, yoghurt, kaas, vruchtensap… bijna alle produkten in de Shoprite, ook vers, waren geïmporteerd uit Zuidafrika of Kenya.

In Tanzania las ik “Animal, Vegetable, Miracle” van Barbara Kingsolver. De ondertitel van het boek is ‘our year of seasonal eating’. Het gaat over het gezin van de schrijfster, waar ze een jaar lang alleen lokaal en meest uit de eigen tuin eten. Want wie hip is in de US, is biologisch eten voorbij. Die eet lokaal. Verbouwt zijn eigen groente en als hij überhip is ook eigen vlees (van pluimvee). De farmers market is de enige aanvulling. Eén van de weinige uitzonderingen die deze familie zich veroorloofde was: koffie. Dat kochten ze organic fair trade.

In een dorpje op de flank van de Kilimanjaro in Noord-Tanzania zagen we zulke koffie groeien. De koffiebomen zijn de verantwoordelijkheid van de man, de overige gewassen en dieren zijn de verantwoordelijkheid van de vrouw. De koffieboer/gids (van de community coffee toerisme groep) vertelde dat hun fair trade, biologische koffie, vanwege de piraten in Somalie en de kostbaarheid tegenwoordig per vliegtuig de wereld over gaat voor export.

Ook op de markt van het koffiedorp weer uitsluitend lokale producten. De dorpjes zijn bijna zelfvoorzienend wat betreft voedsel. Uit de stad Moshi komt alleen meel, suiker, en wat non-food als kerosine, zepen etc. Meer waren wisselen van eigenaar door ruil van producten, dan door betaling. Overigens niet uit overtuiging, maar omdat er geen cash is. De koffie levert weliswaar meer op dan toen de teelt nog niet organic fair-trade was, maar toch niet voldoende om naar de Shoprite te gaan.

Daar moest ik wel even over nadenken.

Dus de modernste, hipste Amerikaan eet lokaal, op de geïmporteerde koffie na. En de arme Tanzaniaanse boer eet lokaal. Bovendien wordt alles wat de Tanzaniaanse boer teelt opgegeten binnen een straal van 10 of 20 km. Hij kan er nooit veel meer mee verdienen dan zijn eigen voedsel. Op de koffie na, die gaat naar de Amerikaanse familie en is zijn enige cash inkomen.
De hippe Amerikaanse verdient ondertussen geld met boekjes schrijven over haar kleine ‘food print’.

En iedereen tussen die twee uitersten in, eet helemáál niet lokaal. We gaan naar de Shoprite of een variant supermarkt en kopen wat er in het schap ligt.

Posted in: Uncategorized